banner1406
 

Yarım asrı aşan gazetecilik ve belgeselcilik yolculuğumun İstanbul hatıraları, tarihe bırakılan izler ve vefalı dostların emeğiyle sinemaya aktarılan bir ömrün hikâyesi…

İstanbul’un gazetecilik ve belgeselcilik hayatımda çok ayrı bir yeri vardır. Benim için yalnızca bir şehir değil; gençlik yıllarımın, meslek heyecanımın, askerlik hatıralarımın, dostluklarımın, araştırmalarımın ve kültür yolculuğumun önemli bir bölümünün yaşandığı tarihî bir hafıza mekânıdır. Yarım asrı aşan meslek hayatımın pek çok dönüm noktası bu şehirde şekillendi. Bu yüzden İstanbul’a her gelişimde yalnızca bir şehri değil, kendi geçmişimi de yeniden ziyaret ederim.

1970’lerde Trabzon’dan Bâbıâli’ye Uzanan Yolculuk

Gazeteciliğe 1970’li yılların ortalarında, Anadolu’nun köklü kültür ve basın merkezlerinden Trabzon’da amatörce yazılar kaleme alarak adım attım. İlk kez 1976 yılının Eylül ayında İstanbul’a geldiğimde rotamın başında Bâbıâli, Cağaloğlu ve Sultanahmet vardı.

O yıllarda Türk basınının kalbi Bâbıâli’de atıyordu. Gazete matbaaları, yayınevleri, kitap basımevleri ve basın mensuplarının buluştuğu mekânlar, benim gibi genç bir gazeteci adayı için adeta bir mektepti. Gazetelerin nasıl hazırlandığını, kitapların nasıl basıldığını ve haberlerin okura nasıl ulaştığını yakından gözlemliyor; mesleğin mutfağını tanımaya çalışıyordum. İstanbul’da pek çok değerli gazeteciyle tanıştım, hatıralarını dinledim. Bugün geriye dönüp baktığımda, o büyük kalemlerin hayat hikâyelerinin yeterince kayıt altına alınmamış olmasının eksikliğini derinden hissediyorum. Çünkü gazetecilerin yaşam öyküsü yalnızca şahsi bir hikâye değil; bir ülkenin siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik tarihinin de canlı tanıklığıdır.

İstanbul’un hayatımdaki izi yalnızca basınla sınırlı kalmadı. Askerlik vazifem sırasında Deniz Kuvvetleri bünyesindeki Çubuklu Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Basın Merkezi’nde görev yaptığım dönem de unutulmaz hatıralarım arasındadır. Boğaz’ı, limanları, tarihî semtleri ve kültürel dokusuyla İstanbul, 65 yılı aşan ömrümün her döneminde ayrı bir iz bıraktı.

“KAHRAMAN” Belgeseli: Bir Ömrün Tarihe Not Düşülmesi

21 Kasım 2024 Perşembe günü, yağmurlu ve fırtınalı bir İstanbul akşamında Aksaray’daki Azaklıoğlu Necati Bay Vakfı’nın salonuna adım attığımda, geçmiş yıllar bir film şeridi gibi gözlerimin önünden geçti. O gün, hayatımı ve meslek yolculuğumu konu alan “KAHRAMAN: Tarihin İzinde Bir Belgeselcinin Yaşam Öyküsü” adlı belgeselin İstanbul galası için bir aradaydık.

1976’da heyecanla gezdiğim Bâbıâli matbaalarından askerlik yıllarıma, Anadolu’daki saha araştırmalarımdan dünyanın dört bir yanında gerçekleştirdiğim belgesel çekimlerine kadar yarım asrı aşan bir ömrün acı tatlı hatıraları yeniden canlandı. İnsan bazen kendi hayatına dışarıdan bakma fırsatı bulur; yaklaşık 80 dakikalık bu belgesel benim için tam da böyle bir ayna oldu. Yalnızca benim hikâyemi değil; yetiştiğim coğrafyayı, aile büyüklerimden dinlediğim hatıraları ve tarihe not düşme çabamı da kayıt altına aldı.

Türk Dünyası Kültür Sanat ve Sinema Vakfı ile Uluslararası Gazeteciler Konfederasyonu’nun organizasyonuyla gerçekleşen galada; Türk Dünyası Kültür Sanat ve Sinema Vakfı Başkanı Erdoğan Erdoğdu, Uluslararası Gazeteciler Konfederasyonu Genel Başkanı Şakir Gürel ve pek çok kıymetli dostumuz bizleri yalnız bırakmadı. İstanbul’daki bu anlamlı buluşmanın ardından belgeselin gösterimi Gebze’de de gerçekleştirildi.

Yönetmen Uğur Tatar’a Vefa Borcum

Belgeselin senaryosunu ve yönetmenliğini, yaklaşık on yıllık dostluğumuz bulunan ödüllü yönetmen Uğur Tatar üstlendi. Uğur Tatar, daha önce 2500 yıllık Pazırık Halısı’ndan Hereke İpek Halısı’na uzanan kadim halıcılık tarihini anlattığı “Altay Dağları’ndan Hereke’ye: İpek Halının Tarihi” belgeseliyle 2022’de 7. Türk Dünyası Belgesel Film Festivali’nde Düzenleme Kurulu Özel Ödülü kazanmış; bu yapım 2023’te 2. Kocaeli Film Festivali’nin açılış filmlerinden biri olarak Gebze Kültür Merkezi’nde izleyiciyle buluşmuştu.

Uzun soluklu araştırmalar yaparak meslek hayatıma ait bilgi, belge, fotoğraf ve hatıraları sinema diline aktaran Uğur Tatar, belgeselin tanıtımında benim için şu anlamlı ifadeleri kullandı:

Beni bütün dünyayı dolaşarak tarihe not düşen “modern zamanın Evliya Çelebisi” olarak tanımlayan Uğur Tatar’a, bu incelikli yaklaşımı ve emeği için gönülden teşekkür ediyorum. Galada kendisine takdim edilen teşekkür plaketi de bu vefanın güzel bir nişanesi oldu.

Belgeselcilik ve Gazetecilik Hayatımda İstanbul ve “KAHRAMAN” Belgeseli

Nedret Demir ve “İşte Kahraman”

Belgeselin en duygusal sürprizlerinden biri de değerli dostum, yazar, şair, kültür ve sanat insanı Nedret Demir’in katkısıydı. Final jeneriği için söz ve müziğini bizzat hazırladığı “İşte Kahraman” adlı eser, ilim, kültür ve tarihe adanmış bir ömrü müzik diliyle özetliyordu. Gala sonrasında kaleme aldığı yazıda, “Böylesi güzel bir projenin bir yanında, bir köşesinde benim de bulunuyor olmam tarifsiz mutluluk vericiydi” diyerek duygularını paylaşan Nedret Demir’in eserinden dizeler, dinlediğimde tüm çalışmalarımın bir şarkıda buluştuğunu hissettirdi:

Bu anlamlı eseri ve vefası için kıymetli dostum Nedret Demir’e teşekkür ediyorum.

Belgeselcilik ve Gazetecilik Hayatımda İstanbul ve “KAHRAMAN” Belgeseli

Belgeselcilik ve Gazetecilik Hayatımda İstanbul ve “KAHRAMAN” Belgeseli

İki Asırlık Aile Hafızası ve Sözlü Tarihin Önemi

“KAHRAMAN” belgeselini benim için özellikle değerli kılan unsurlardan biri de 1914 doğumlu rahmetli babamdan, rahmetli halamdan ve büyük dedem Hasan Kandaz Ağa’dan nesilden nesile aktarılan, yaklaşık iki asra uzanan aile hafızasının kayıt altına alınmasıdır. Bu hatıralar yalnızca bir ailenin geçmişi değil; yaşadığımız coğrafyanın sosyal ve kültürel tarihine ışık tutan sözlü tarih kaynaklarıdır.

Yıllardır savunduğum bir hakikat var: Aile büyüklerimizin anlattıkları, köylerimizin ve şehirlerimizin geçmişi, eski fotoğraflar, mektuplar ve belgeler kaybolmadan kayıt altına alınmalıdır. Sözlü tarih, yazılı tarih ve görsel belgeler birbirini tamamlar. Gazetecilerin, devlet adamlarının, araştırmacıların ve kültür insanlarının hatıraları yazılmalı, kitaplaştırılmalı ve imkân ölçüsünde belgeselleştirilmelidir.

Bugün dijital arşivler, görüntü kayıtları ve yapay zekâ teknolojileri tarihî birikimin korunması için büyük fırsatlar sunuyor. Ancak unutmamak gerekir ki yapay zekâ, ancak insanın ürettiği doğru bilgi, belge ve tecrübeyle anlam kazanır. Önce insan araştırmalı, belgelemeli, doğrulamalı ve arşivlemeli; ardından bu birikimi çağın imkânlarıyla gelecek nesillere aktarmalıdır.

Belgeselcilik ve Gazetecilik Hayatımda İstanbul ve “KAHRAMAN” Belgeseli

Belgeselcilik ve Gazetecilik Hayatımda İstanbul ve “KAHRAMAN” Belgeseli

Belgeselcilik ve Gazetecilik Hayatımda İstanbul ve “KAHRAMAN” Belgeseli

İstanbul’dan Geleceğe Bırakılan Hatıra

1976’da genç bir gazeteci olarak adım attığım İstanbul’da, 2024 yılında kendi hayatımı anlatan belgeselin galasını dostlarla paylaşmak hayatımın en özel anlarından biri oldu. Bu eserin ortaya çıkmasında emeği geçen yönetmen Uğur Tatar’a, özel müziğiyle belgesele ruh katan Nedret Demir’e, ev sahipliği için Azaklıoğlu Necati Bay Vakfı’na, organizasyonu üstlenen Türk Dünyası Kültür Sanat ve Sinema Vakfı ile Uluslararası Gazeteciler Konfederasyonu’na ve bizleri onurlandıran tüm dostlara şükranlarımı sunuyorum.

İnsan bu dünyadan göçüp gider; geriye bıraktığı eserler, kitaplar, belgeler, fotoğraflar ve belgeseller yaşamaya devam eder. Türkiye’nin dört bir yanında ve dünyanın 80’e yakın ülkesinde sürdürdüğümüz ilkeyle bir kez daha ifade ediyorum: Tarihe not düşmeye, zamana noterlik yapmaya ve geçmişin hafızasını geleceğe taşımaya devam edeceğiz.

İsmail Kahraman

Gazeteci – Belgesel Yapımcısı | Belgeselcinin Not Defteri

İlim Kültür Tarih Araştırmaları Merkezi (İKTAV)

www.iktav.com | www.ismailkahraman.net | www.gebzegazetesi.com | www.devrialem.tv

 

Misafir Avatar
İsminiz
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×

banner376

banner375

banner377

banner981