Doğanın Kalbinde Bir Vefa Köşesi: Ertuğrul Adası

08 Mayıs 2026 Cuma 15:15

Osmanlı denizcilik tarihinin en hazin hikayelerinden biri olan Ertuğrul Fırkateyni faciasının üzerinden tam 136 yıl geçti. İstanbul’daki Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi bünyesinde yer alan Ertuğrul Adası’ndaki Ertuğrul Fırkateyni Şehitleri Abidesi, Japonya açıklarında sulara gömülen Ertuğrul Fırkateyni şehitlerimizin adını yaşatmaya devam ediyor.

Türk-Japon Dostluğunun Hüzünlü Mirası

Bir diplomasi elçisi olan Ertuğrul Fırkateyni, 14 Temmuz 1889 yılında Sultan II. Abdülhamid Han’ın emriyle Japon İmparatoru Meiji’ye iade-i ziyaret yapmak ve hediyelerle birlikte dostluk mesajı da götürmek üzere İstanbul’dan yola çıkmıştı. Akdeniz, Süveyş Kanalı, Kızıldeniz, Hint Okyanusu güzergahını kullanan gemi, uzun ve zorlu bir yolculuğun ardından Japon Denizi’ne ulaşmayı başarmıştı.

17 Haziran 1890’da Japonya’daki ziyaretlerine başlayan Ertuğrul Fırkateyni, görevini başarıyla tamamlayıp dönüş yoluna geçtiğinde takvimler 18 Eylül 1890’ı gösteriyordu. Gemi, yakalandığı şiddetli tayfun nedeniyle Japonya’nın Oşima Adası’ndaki Kaşinozaki Feneri yakınlarında kayalıklara çarparak parçalanmış, 527 denizcimiz şehit olmuştu. Bu faciadan sadece 69 denizcimiz sağ kurtulabilmişti. O gün, Kushimoto köylülerinin kazazedeleri kurtarmak için gösterdiği çaba, iki ulus arasında sarsılmaz bir kardeşliğin temellerinin atılmasını sağlamıştı.

Ertuğrul Fırkateyni Şehitleri Anıtı

Ertuğrul Fırkateyni şehitlerinin anısı, bugün İstanbul’un kalbinde, Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi’nde yaşatılıyor. Bahçe içerisinde özel olarak tasarlanan Ertuğrul Adası’nda yükselen Ertuğrul Fırkateyni Şehitleri Abidesi de şehitlerimize duyulan vefayı temsil ediyor. Anıtın ön yüzünde Ertuğrul Fırkateyni’nin bir çizimi bulunurken sol tarafında subaylar ve erlerden oluşan şehitlerin listesi yer alıyor. Listede “Şehit Sanatkarlar” başlığı altında Cerrah Şevket Mehmet Efendi ismi de dikkat çekiyor.

Facianın 115. yılı olan 2005’te Japon Sakura Vakfı tarafından bağışlanan ve denizcilerimizin anısına dikilen Japon Kirazı ağaçları ile çevrelenmiş Ertuğrul Adası, ziyaretçilerine sadece görsel bir şölen sunmakla kalmıyor, aynı zamanda geçmiş ile bugün arasında bir köprü vazifesi görüyor.

27 Şubat 2018 tarihinde Japonya ve Türkiye arasındaki dostluk ilişkilerinin güçlendirilmesine katkılarından dolayı Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi’nin ve TEMA vakfının kurucusu olan Ali Nihat Gökyiğit’e "Altın Işıklar Yükselen Güneş Nişanı ve Boyun Bağı" isimli Japonya Devlet Nişanı veriliyor.

Bu büyük facianın 136. yıl dönümünde Ertuğrul Fırkateyni, bir felaketin ardından doğan ebedi bir dostluğun nişanesi olarak hâlâ hafızalarımızda yaşamaya devam ediyor. (UĞUR TATAR)