3. DERECENİN ADI OLDU SÜRDÜRÜLEBİLİR 

Doğal Sit Alanları ve Arkeolojik-Kentsel Sit Alanları, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından çevre ve tarihi düzeni korumak için belli bölgeleri koruma altına almasıdır. 

Peki bu alınan önlemler kişilere göre değişiyor mu? Yani bu kurallar bir vatandaşa uygulanırken farklı, bir başka vatandaşa uygulanırken farklılık mı gösteriyor? 

Peki ya Rekreasyon alanlarına ne demeli! Rekreasyon alanları sadece çay bahçesi, piknik alanı, park gibi sosyal alanlar olarak kullanılmasına izin verilen yerlerdir. Bu demek olur ki o arsayı istediğiniz gibi kullanamazsınız ancak belli amaçlar doğrultusunda kullanabilirsiniz ve bunu yaparken bile birçok kurala tabi olacağınız anlamına gelir. Evet, kullanım alanı olarak ele aldığımızda çok güzel düşünülmüş. Fakat birçok hazine ve belediye arazisi bomboş dururken bu bir vatandaşın tapulu arsasına mı yapılmalı? Üstelik bu hazine ve belediye arsalarının çoğu meclis üyeleri veya üst düzeyde ki insanlara teker teker satışı yapılırken normal bir vatandaşın tapulu arazisinde devletin hak ilan etmesi ne kadar doğru? 

Durun olayları size en başından anlatayım Kocaeli’nin Dilovası ilçesinde bulunan Tavşancıl Mahallesi birçok tarihi yapıya ev sahipliği yapıyor. Bundan dolayı Tavşancılın iç bölgesinin çoğu Arkeolojik-Kentsel Sit Alanı olarak ilan edilmiş geriye kalan bölgelerse Doğal Sit Alanı edilmiş vaziyette. Buraya kadar problem yok ama gel gelelim o tarihi ev olarak tescillenen evlere bir bakalım. Her biri dökülüyor ve birçoğu çökmüş durumunda. Bu evler tescillendiğinden evlerin onarılması için eskisinin bire bir aynısının yapılması gerekiyor. Bu da büyük bir restorasyon çalışması demek oluyor. Restorasyon çalışmaları çok maliyetli ve normal bir vatandaşın bu bütçeyi bulması zor, kaldı ki tavşancıldaki evlerin çoğu çok hisseli ve bu da karışıklığa neden oluyor. Yani anlayacağınız bu evleri ne vatandaş onarabiliyor ne de devlet tescillediği evlerle ilgileniyor yani bir tarih çürüyüp gidiyor… 

Doğal sit alanlarına gelirsek buraları sit alanı olarak ilan eden kurum Bursa Mülga Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu. Bu kuruldan gelen yetkililer tarafından 2003 de Tavşancıl bölgesinin çoğunu kişisel çıkarları doğrultusunda sit alanı olarak belirliyorlar. Bunu söylüyorum çünkü bu alanların çoğunda bu bölgeye has ne bir endemik bitki ne de bir canlılık söz konusu. Çoğu boş arazi, bunu devlet çalışanları da böyle düşünmüş olacaklar ki aynı özellikteki arazilerde su deposu veya kanalizasyon tesisi gibi çalışmalar yapmışlar. Ekolojiye bir zarar getirecek olsa niye 1. Derece Sit Alanına yapılaşma yapsınlar dimi? Her neyse 2003’de tescilliyorlar bilinçli vatandaşlar birkaç takım elbiseyle arsalarını kurtarmışlardır ya peki bu durumdan haberi olmayan Doğal Sit Alanının ne olduğunu bile bilmeyen köy halkına ne olacak? Arsalarına tek bir çivi bile çakamayacaklar! Şuan da çoğu kişi bunun bilincine varmış olsa bile itiraz yolları kapalı ve buna razı olmak zorundalar. 

Ama değişmelerde yok değil Tavşancılın doğusu ve kuzeyi sit alanından çıkartılıp Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı olarak ilan edildi. Bir şeyler için çabalanıyor çok güzel ama şunu düşünmek gerekir ne kadar bir değişim? Sürdürülebilir Alan, 3. Derece sitle aynı prosedürlere tabi yani yapılan tek değişim adı demek oluyor. 

Bu örnekleri çok uzakta aramaya gerek yok bizzat kendi arazim üzerinde yapmak istediğim proje ile örneklendirebilirim. 3. Derece sit alanı olması sebebi ile Kocaeli Tabiat Varlıkları Koruma Kuruluna girmesi gerekiyor, bu sebeple de kurula gönderdik. yakın zaman da çıkan ve resmî gazete de yayımlanan Sürdürülebilir Alan vasfına geçmesi nedeniyle ne değişeceğini öğrenmek için Kocaeli Çevre ve Koruma Müdürlüğüyle iletişime geçtik ama hiçbir değişiklik olmadığını ve aynı prosedürlere tabi olduğumuz söylendi. Bu demek oluyor ki Tavşancıla birçok katma değer sağlayacak bir işletme 

yapmak için arazimi bile düzlememe hatta arazimin etrafını çevirmeme bile izin verilmeyecek. Ve sadece oturdukları yerden prosedürleri okuyarak yeri bile gelip incelemeyen kurul denetim amaçlı geldiğinde at gözlüklerini takıp geliyor olmalılar ki çevredeki diğer birçok yanlışlıkları görmüyorlar. Yani sonuçta koskoca tarihi Bağdat Yolunun üstüne Nuh Çimento Fabrikasının kurulmasını görmemek için kör olmak gerekir. Vatandaşa türlü türlü zorluklar çıkartan kurul üyeleri Tavşancıl’ın Tarihi Kilisesi, Tarihi Hamamı, Kocaeli’nin ilk Sıbyan Mektebi yıkılırken neredeydi? Taa dibimize kadar sanayi gelirken o doğal dedikleri yerleri Maden Alanı ilan ettiklerinde niye sesleri çıkmadı da benim hakkım olan tapulu arsamı çevirmeme nasıl izin veremiyorlar ben bunları merak ediyorum? Ki derdimizi anlatmaya çalıştığımızda kurul üyelerinin kararı bir vatandaşla görüşmemek oluyor. Bu nasıl bir kamu personelidir ki vatandaşın sesini duymazdan geliyor… 

Daha söyleyecek çok şey var ama kısacası Tavşancıl Mahallesi devletin kısıtlamalar getirdiği ama kısıtlamalar doğrultusunda hiçbir çalışma yapmadığı, bir yandan Arkeolojik bir yandan Doğal Sit Alanları içerisinde sıkışıp kalmış, gelişememiş bir mahalle durumuna geldi. İçinde bulunan sakinleri kendi arazilerine bir şey yapmak istedikleri zaman kurumdan kuruma sürüklendikleri, birçok zorlukla karşı karşıya geldiği, sit alanları prosedürlerini uygulama zorunluluğundayken, yeşilliğe o kadar önem veren Devletin mercileri Tavşancılın verimli topraklarını parsel parsel Toki’ye verirken, prosedürlerin görmezden gelindiği, zengin iş adamlarının, o sit alanlarına bir cami karşılığında villalarını diktiği bir yer haline geldi. Biz Tavşancıl halkı olarak kurullara uymaya çalıştığımız için mi kendi arsamızı kullanamıyoruz? Anlayacağınız durum böyle yorum sizlerin… 

Şimal Altunlu